DW: Συναγερμός για την ελευθεροτυπία στην Ελλάδα

54

Στη χειρότερη θέση μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών χωρών «κατρακύλησε» η Ελλάδα όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου. Αυτό δείχνει η σχετική κατάταξη των «Ρεπόρτερ χωρίς σύνορα» για το 2022.

H αξιολόγηση δόθηκε στη δημοσιότητα στις 3 Μαίου, που είναι και η «Παγκόσμια Ημέρα της Ελευθερίας του Τύπου». Στη διεθνή κατάταξη η Ελλάδα έχει υποχωρήσει κατά 38 ολόκληρες θέσεις και βρίσκεται πλέον στην 108η θέση της παγκόσμιας κατάταξης, δηλαδή κάτω από χώρες όπως η Τυνησία, το Τόγκο, η Μποτσουάνα. Καλύτερη εικόνα όσον αφορά την ελευθερία του τύπου παρουσιάζουν, σύμφωνα με τους «Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα», η Σερβία, η Βουλγαρία, η Αλβανία και οι άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Σημειώνεται ότι εκτός από την Ελλάδα (-38 θέσεις) και την Κύπρο (-39 θέσεις) καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν καταγράφει τόσο μεγάλη υποχώρηση μέσα σε έναν χρόνο στη σχετική κατάταξη.

Αιτιολογώντας την εξέλιξη αυτή, οι «Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα» σημειώνουν ότι «το 2021 και το 2022 η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα δέχθηκε σοβαρά πλήγματα, με τους δημοσιογράφους να εμποδίζονται τακτικά στην κάλυψη ζητημάτων, από τη μετανάστευση μέχρι την πανδημία Covid», ενώ «η δολοφονία του βετεράνου αστυνομικού ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ τον Απρίλιο του 2021 παραμένει ανεξιχνίαστη». Στηλιτεύουν μάλιστα ιδιαιτέρως το ότι «πρόσφατες τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα, υπό το πρόσχημα της καταπολέμησης της πανδημίας- επιτρέπουν τον περιορισμό της ελευθερίας του τύπου με σαθρό νομικό υπόβαθρο και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας. Η ποινικοποίηση, με ποινή φυλάκισης πέντε ετών, της διάδοσης ψευδών ειδήσεων δεν συνάδει με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας, ούτε με τις ευρωπαϊκές νομικές προδιαγραφές».

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η ελληνική «εξαίρεση»Γράφημα για τις χώρες που υποχωρούν στην κατάταξη

Με αυτά τα δεδομένα η Ελλάδα φαίνεται να αποτελεί εξαίρεση στην «Ευρώπη των 27». Σε παλαιότερο ρεπορτάζ η Deutsche Welle είχε αναφέρει τους κινδύνους που προκαλεί η νέα νομοθεσία περί ψευδών ειδήσεων, ενώ έκανε λόγο και για κρούσματα εκφοβισμού εναντίον δημοσιογράφων, όπως είναι οι εκφοβιστικές αγωγές με παράλληλη απαίτηση μεγάλου χρηματικού ποσού ως «αποζημίωση» για τα θιγόμενα πρόσωπα. Πρόκειται για τις αποκαλούμενες αγωγές SLAPP (strategic lawsuit against public participation), που εμφανίζονται πλέον όλο και πιο συχνά, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Με αφορμή τη νέα αυτή υποχώρηση της Ελλάδας στην κατάταξη των «Ρεπόρτερ χωρίς Σύνορα» ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης κατέθεσε στην Κομισιόν ερώτηση, εάν σκοπεύει «να λάβει άμεσα μέτρα για την ανάσχεση της διαρκούς διολίσθησης της ελευθερίας του τύπου στην Ελλάδα, πέραν της παρακολούθησης της κατάστασης στα πλαίσια της ετήσιας έκθεσης για το κράτος δικαίου» που συζητείται στην Ολομέλεια. «Πρόκειται για συρρίκνωση του πλουραλισμού, για ένα κορυφαίο ζήτημα Δημοκρατίας», επισημαίνει στην Deutsche Welle ο αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. «Σε μία ΕΕ που θεωρεί προμετωπίδα της τον σεβασμό του κράτους δικαίου το να είμαστε 27οι στους ’27 της ΕΕ‘ συνιστά μία πολύ αρνητική εξέλιξη. Είναι ένας διεθνής διασυρμός και νομίζω ότι υπάρχει σοβαρή πολιτική ευθύνη».

Διαφορετική άποψη εκφράζει στην Deutsche Welle η ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Μαρία Σπυράκη: «Η Ελλάδα είναι κράτος δικαίου και σέβεται απολύτως την ελευθερία της έκφρασης», υποστηρίζει. «Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί δείκτη για την ποιότητα της Δημοκρατίας μία έκθεση που αναμειγνύει υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης και εγκλήματα που διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές με τον σεβασμό της ελευθερίας της έκφρασης. Στη Δημοκρατία είναι θεμελιώδης η διάκριση των εξουσιών. Όσο για την επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να θέσει ζήτημα για περαιτέρω δράση της Κομισιόν κατά της Ελλάδας, θυμίζω μόνο τη δραστηριότητα των Καλογρίτσα, Παπά και Κονσταντίν Μαλοφέγεφ».

Γιάννης Παπαδημητρίου