Το μεγαλύτερο πολιτιστικό γεγονός στην Ευρώπη, η ανοικοδόμηση του «παλατιού του Βερολίνου» σε ένα νέο κτίριο μουσείων που ονομάζεται «Humboldt Forum», ολοκληρώθηκε και όλοι μπορούν να κάνουν έναν πρώτο διαδικτυακό γύρο στο επιβλητικό εσωτερικό του (εδώ).

Δεν υπάρχει άλλος τόπος στο Βερολίνο που έχει δει τόσες πολλές και διαφορετικές κοινωνικές, αρχιτεκτονικές, πολιτικές και πολιτιστικές αλλαγές τα τελευταία 800 χρόνια, όπως το Schlossplatz. Εδώ οι πρίγκιπες και οι πολιτικοί έχουν χτίσει, ανοικοδομήσει, κατεδαφίσει και προγραμματίσει ξανά και ξανά για να αφήσουν το ίχνος τους και να εδραιώσουν τα πολιτικά τους «πιστεύω».

PHOTO: EPA/HAYOUNG JEON

Ο διάσημος μπαρόκ χαρακτήρας του 18ου αιώνα δόθηκε στο Schlossplatz από τον αρχιτέκτονα Andreas Schlüter και τον διάδοχό του John Friedrich Eosander. Το παλάτι του Βερολίνου ανακαινίστηκε και άλλαξε, και τον 19ο αιώνα, το 1840, ο Friedrich August Stüler πρόσθεσε έναν θόλο στο δυτικό άκρο του. Αυτή είναι η εικόνα που είχαν Βερολινέζοι και τουρίστες μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι βομβαρδισμοί του Βερολίνου προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο κτίριο και η μετέπειτα κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας το κατέστρεψε εντελώς τη δεκαετία του 1950.

Μετά την επανένωση της Γερμανίας, το παλάτι ήταν άδειο και ερειπωμένο. Στη συνέχεια, το 2002, το γερμανικό κοινοβούλιο ενέκρινε τη μερική ανοικοδόμηση του παλατιού του Βερολίνου ως φόρουμ Humboldt. Το μεγάλο έργο προέβλεπε την ανοικοδόμηση των τριών εξωτερικών μπαρόκ προσόψεων και του θόλου του παλατιού του Βερολίνου, του κύριου αρχιτέκτονα του κτιρίου Andreas Schlüter (1659–1714).

Το Παλάτι του Βερολίνου ως αρμονικός συνδυασμός Παλιού και Νέου είναι ένα ενιαίο, μπαρόκ και μοντέρνο κτίριο, που σχεδιάστηκε ως «τόπος συνάντησης με τους πολιτισμούς του κόσμου», αφιερωμένος στους αδελφούς Humboldt. Εμφανίζεται ως συνδυασμός αρμονίας μεταξύ του ανακατασκευασμένου μπαρόκ τμήματος του χαμένου παλατιού, ενός «αριστουργήματος του ευρωπαϊκού μπαρόκ» και ενός σύγχρονου μεγάλου κτιρίου που είναι η τελευταία προσθήκη.

Η νέα κατασκευή αποτελείται από πέντε νέα κτίρια: ένα έξω, στην περιοχή του αναγεννησιακού παλατιού, άλλα τέσσερα στην περιοχή της κύριας εσωτερικής αυλής, το Eosanderhof.

Το νέο κτίριο που βλέπει στον ποταμό Σπρέε, προορίζεται ως η «τέταρτη πτέρυγα» του ανακατασκευασμένου μπαρόκ κτιρίου, συμπληρώνοντας την αρχική ιδέα του Schlüter να μετατρέψει το παλάτι σε ενιαίο οικοδόμημα, ακολουθώντας το παράδειγμα της ιταλικής αναγέννησης και του μπαρόκ. Το μέγεθος και οι εικονιστικές αρχές της πρόσοψης είναι παρόμοιες με εκείνες των τριών ανακατασκευασμένων πλευρών με τεράστια παράθυρα προς τον Σπρέε υποδηλώνοντας τον δημόσιο χαρακτήρα του κτιρίου. Οι μπαρόκ στήλες και τα επιστύλια ανακατασκευάστηκαν προσθέτοντας κομμάτια φυσικής πέτρας με το ίδιο μέγεθος, σχήμα και υλικό του αρχικού.

Κατασκευασμένο από ψαμμίτη, το παλάτι του φόρουμ Humboldt είναι ορθογώνιο, κρατά πιστά την αρχιτεκτονική του μπαρόκ ενώ οι προσθήκες των νέων κτιρίων προς το ποτάμι επιτρέπουν τη δημιουργία νέων χώρων. Ο ανακατασκευασμένος εντυπωσιακός θόλος του 19ου αιώνα, ύψους 70 μέτρων, βρίσκεται πάνω από τη δυτική είσοδο.

Οι τρεις αυλές ακολουθούν ένα αναγεννησιακό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο δημόσιοι χώροι όπως εκκλησίες και πλατείες, συχνά κιονοστοιχίες και με μεγάλη είσοδο, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν ως χώροι για παραστάσεις ή τελετές. Είναι σχεδιασμένα εν μέρει σε μοντέρνο στιλ και θα χρησιμοποιηθούν για δημόσιες εκδηλώσεις.

Το νέο Παλάτι του Βερολίνου μπορεί να χαρακτηριστεί ως «πόλη με τη μορφή ενός παλατιού», σχεδιασμένο τόσο για εκατομμύρια επισκέπτες από όλο τον κόσμο όσο και για την καθημερινή ζωή χιλιάδων πολιτών. Μέσα από τις πάντα ανοιχτές πύλες του, οι εξωτερικές πλατείες συνδυάζονται με τις εσωτερικές αυλές σε έναν μεγαλοπρεπή δημόσιο χώρο στην καρδιά του Βερολίνου.

PHOTO: EPA/HAYOUNG JEON

Ο αρχιτέκτονας πίσω από το μεγαλύτερο πολιτιστικό κέντρο της Ευρώπης είναι ο Ιταλός Φρανκ Στέλα, που μετά από μια δεκαετία κατασκευών παρέδωσε έναν σημαντικό χώρο στην καρδιά του Βερολίνου, που καταλαμβάνει έκταση 40.000 τετραγωνικών μέτρων και θα αποτελέσει έναν πυρήνα που θα συγκεντρώνει τις τέχνες και τις επιστήμες σε έναν σύγχρονο διάλογο.

O Ιταλός αρχιτέκτονας συνδύασε μια σειρά αναγεννησιακών και μπαρόκ αρχών που σχετίζονται με την ιστορία του ανακτόρου, συνδυάζοντάς τα με ένα σύγχρονο όραμα. Σε ολόκληρο το κτίριο υπάρχουν αναφορές στο αρχιτεκτονικό παρελθόν του. Οι έξι πύλες του αντιπροσωπεύουν πύλες πόλεων και οι τρεις εσωτερικές αυλές του λειτουργούν σαν πλατείες της πόλης με ένα μοναδικό λεξιλόγιο μορφών και σχημάτων.

Οι φορείς που θα λειτουργήσουν το φόρουμ είναι το Stiftung Preußischer Kulturbesitz (Ίδρυμα Πρωσικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς), υπεύθυνο για το Εθνολογικό Μουσείο, το Μουσείο Für Asiatische Kunst (Μουσείο Ασιατικής Τέχνης) του Staatliche Museen zu Berlin (Κρατικά Μουσεία του Βερολίνου), τα Stadtmuseum Berlin (Μουσείο Πόλης του Βερολίνου) και Humboldt-universität zu Berlin (Πανεπιστήμιο Humboldt), σε συνεργασία με τον ιδιοκτήτη και τον χειριστή του κτιρίου, το φόρουμ Stiftung Humboldt (Ίδρυμα Φόρουμ Humboldt)

Οι εκθέσεις που φιλοδοξεί να κάνει το Ηumboldt θα εξερευνήσουν τα ζητήματα της αποικιοκρατίας και τη σύνδεση της Γερμανίας με φλέγοντα θέματα όπως η απόσπαση αρχαιολογικών θησαυρών, με ακαδημαϊκά προγράμματα και την επανεξέταση του ρόλου της χώρας στη μακραίωνη ιστορία της.  

Τα πρώτα τμήματα που θα ανοίξουν τις πόρτες τους στο κοινό θα είναι το ισόγειο και ο πρώτος όροφος, ακολουθούμενα από το πρώτο μέρος του Εθνολογικού Μουσείου και του Μουσείου Ασιατικής Τέχνης στον δεύτερο και τρίτο όροφο της δυτικής πτέρυγας, και στη βεράντα του τελευταίου ορόφου, στα τέλη του καλοκαιριού 2021.

Οι εκθέσεις, οι συναυλίες και οι παραστάσεις είναι προς το παρόν online και όλοι περιμένουν να υποδεχθούν τον κόσμο στο πιο κομβικό και κεντρικό σημείο του Βερολίνου.